Het is een van de parels van de Brusselse art nouveau: het Maison Hannon. Het huis is een Gesamtkunstwerk waarin beeldende kunst, architectuur en decoratieve kunst samensmelten en illustreert daarmee de verfijnde en resoluut moderne smaak van de opdrachtgevers, het echtpaar Marie en Édouard Hannon. Het huis werd in 1902 gebouwd op de hoek van de Brugmannlaan en de Jonctionlaan in Sint-Gillis. Het is een symbolistisch meesterwerk, ingericht door Émile Gallé, versierd met bas-reliëfs van beeldhouwer Victor Rousseau en grote fresco’s van Paul Baudouin, en behangen met schilderijen van James Ensor, Victor Rousseau en Émile Claus. “Dit idee van een Gesamtkunstwerk is een typisch fin-de-siècleconcept: de hele leefomgeving moet samensmelten tot een coherent geheel,” legt Grégory van Aelbrouck, directeur-conservator van het Maison Hannon, uit. “De geschilderde decoraties, sjablonen, fresco’s, glas-in-loodramen, metalen structuren… alles is op maat ontworpen zodat het op elkaar aansluit en elkaar aanvult, totdat er een soort parallelle wereld ontstaat.” Deze microkosmos weerspiegelt de passie van zijn opdrachtgevers voor plantkunde, poëzie, oudheid en technologie. Édouard Hannon, ingenieur en gefascineerd door fotografie, was een van de voorlopers van het picturalisme in België. Er is zoveel aandacht besteed aan details dat zelfs de geluidsverspreiding zorgvuldig is doordacht, met rondingen en gewelven waardoor stemmen en muziek door het hele huis worden verspreid. “Het huis is een weerspiegeling van deze avant-gardistische persoonlijkheden, die een huis als testament, een huis als portret voor het nageslacht wilden achterlaten,” voegt de conservator toe.

©credit photo David Plas

Het pand heeft echter een bewogen geschiedenis. Na het overlijden van de dochter van het echtpaar Hannon in 1965 besloot de familie het pand te verkopen, waarna het te maken kreeg met diefstal, vernielingen en plunderingen. Na talrijke campagnes voor bescherming en restauratie werd uiteindelijk in 2019 een ABSL opgericht op initiatief van de gemeente Sint-Gillis en het Gewest. Het nieuwe museum, dat in 2023 werd ingehuldigd, heeft een omvangrijk restauratieprogramma dat tot 2030 zal duren en waarbij de werven open zijn voor het publiek. “Momenteel concentreren we ons op de begane grond, de meest spectaculaire ruimte. Daar richten we ons met name op het herstellen van het meubilair,“ legt Grégory van Aelbrouck uit. ”De eerste verdieping wordt gebruikt om het publiek te betrekken en te behouden door een culturele dynamiek te ontwikkelen. Het is niet de bedoeling om van het Maiso Hannon een toeristische attractie te maken, maar een levend monument.“ Aan de hand van een rijk tentoonstellingsprogramma biedt dit museum een waar laboratorium om de kunst van het einde van de 19e eeuw te verkennen, met name het symbolisme. Tot 19 april 2026 nodigt “Écho des songes: Le Symbolisme à Bruxelles” (“Echo van dromen: het symbolisme in Brussel”) u uit voor een reis naar het hart van de fin-de-siècle-verbeelding. “De ambitie is om een horizontale lezing te bieden: ons niet beperken tot architectuur of decor, wat het Hortamuseum al heel goed doet, maar beeldende kunst, decoratieve kunst en literatuur met elkaar te verbinden,” aldus de conservator. “Het Maison Hannon moet een must worden voor de gouden eeuw van Brussel, waarbij voortdurend de banden tussen Frankrijk en België worden benadrukt.”

Tot zijn verbazing slaat het museumproject aan bij jongeren: de helft van de individuele bezoekers is jonger dan 35 jaar en wordt aangetrokken door het meeslepende karakter van dit huismuseum, dat zich uitstekend leent voor ensceneringen op TikTok en Instagram. “Deze bezoekersaantallen ontkrachten bepaalde clichés die aan jongeren worden toegeschreven,” constateert Grégory van Aelbrouck. “In het Maison Hannon kijk je niet naar een schilderij, maar je stapt er daadwerkelijk in. Hier is geen augmented reality nodig. Deze huizen zijn ontworpen als een soort tussenwereld, als droomruimtes die losstaan van de buitenwereld. Dat sluit precies aan bij de interesses en de digitale levensstijl van de jonge generatie, want de eerste vorm van onderdompeling is poëzie.”